Tôi tiến hành chồng 2 bản đồ quanh khu vực bãi Tục Lãm để xem các bãi đất biến thiên ra sao. Bản đồ thứ nhất là bản đồ thời Pháp.
Ở bản đồ nàytôi đánh dấu một bãi đất hình tam giác bằng chữ A với 3 đỉnh là 3 chấm tròn đỏ. Tôi đánh dấu chữ C với chấm vuông chỉ một mũi cực của bãi Lục Lâm (chú ý không phải là bãi Tục Lãm). Tôi đánh dấu 4 chấm vuông dọc theo sông: chấm vuông số 1, số 2, số 3 là những điểm ngã 3 sông, chấm vuông số 4 là điểm dòng sông có khúc ngoặt.
Ở bản đồ vệ tinh này tôi cũng đánh dấu những điểm tương ứng như ở bản đồ 1. Ngoài ra tôi đánh dấu bãi Tục Lãm bằng chữ B với 2 điểm đầu cuối. Tôi đánh dấu chữ T với những chấm tròn là phần đất bên Trung Quốc và chữ W phần mũi đất bên Việt Nam.
Bây giờ tôi thử chồng hai bản đồ lên nhau. Tôi nhận thấy không thể nào chồng khít chúng với nhau được. Đây là một cách chồng:
Cách chồng này các điểm 1,2,4 ở bản đồ số 1 trùng với các điểm X,Y,V ở bản đồ số 2. Cách chồng này gần giống với cách mà Minh Biện làm. Các chấm đỏ là ở bản đồ về tinh số 2, các chấm trắng là ở bản đồ Pháp số 1. Cách chồng này điểm số 3 ở bản đồ số 1 không thể nào chồng khít với điểm Z ở bản đồ số 2. Với cách chồng thế này có thể thấy bãi Tục Lãm nằm trong đất Lục Lâm. Ngoài ra dòng sông trước đây (đường chấm đen) đã bị dịch chuyển về phía Việt Nam rất nhiều (đường hẹp màu xanh). Bãi đất chữ A nằm ở ngoài biển, ngay sát rìa đất chữ T của Trung Quốc. Cách chồng này có mấy nhược điểm sau:
- điểm 3 ở bản đồ số 1 không khít với điểm Z ở bản đồ số 2
- phần mũi đất phía Việt Nam (chữ V ở bản đồ số 1) lại lấn ra biển quá xa so với phần chữ W ở bản đồ số 2.
- dòng sông ở biên giới ở bản đồ 1 và 2 không khớp với nhau
- không giải thích được sự hình thành nhánh sông phía nam bãi Tục Lãm
Với cách chồng này bãi đất A trước đây (bản đồ 1) bị chìm xuống biển và điểm này không thể hiện trên bản đồ vệ tinh.
Tôi thử chồng bản đồ theo cách khác.
Với cách này các điểm 1,2,3,4 ở bản đồ số 1 không hoàn toàn trùng khít với các điểm X,Y,Z,V ở bản đồ số 2, nhưng chúng ở trong lân cận gần tương đối, có nghĩa là chúng được khớp tương đối với sai số nhất định. Ở cách khớp này dòng sông biên giới trùng với nhau. Điểm cực mũi đất (chữ W ở bản đồ số 1) cũng khá khớp với bản đồ vệ tinh. Cách khớp này còn cho thấy tại sao cửa sông hiện nay rộng hơn trước đây rất nhiều. Ở cách chồng hình này bãi đất chữ A ở bản đồ số 1 trùng một phần với bãi Tục Lãm (chữ B ở bản đồ số 2). Nếu như bãi đất A dịch chuyển một chút về phía bắc thì nó sẽ khớp với bãi Tục Lãm và đồng thời cũng giải thích được sự hình thành nhánh sông phía nam bãi Tục Lãm. Nhánh sông phía Nam bãi Tục Lãm chính là nhánh sông chính trước đây. Tuy nhiên ở đây có điểm tôi không hiểu rõ là làm sao bãi đất di chuyển ngược dòng được? Nếu di chuyển ngược như vậy thì chứng tỏ sự tác động của biển lớn hơn rất nhiều so với sông. Ngoài ra có một phần đất ở bên Trung Quốc bị mất. Song những điểm này có thể lý giải rất dễ dàng nếu chấp nhận bản đồ Pháp vẽ không được chính xác. Điều này có lẽ phải chấp nhận vì không thể nào khớp các mũi đất ở bản đồ Pháp với bản đồ vệ tinh. Như vậy bãi Tục Lãm chính là bãi đất chữ A. Với nghiên cứu thuần túy trên bản đồ chỉ có thể so sánh được như vậy.
Update:
Bây giờ tôi hiểu vấn đề rồi: không phải bãi đất chữ A trôi lên phía thượng nguồn mà là bãi đất chữ A được bồi đắp về phía thượng nguồn tạo thành bãi Tục Lãm.
Ở bản đồ vệ tinh này tôi cũng đánh dấu những điểm tương ứng như ở bản đồ 1. Ngoài ra tôi đánh dấu bãi Tục Lãm bằng chữ B với 2 điểm đầu cuối. Tôi đánh dấu chữ T với những chấm tròn là phần đất bên Trung Quốc và chữ W phần mũi đất bên Việt Nam.
Bây giờ tôi thử chồng hai bản đồ lên nhau. Tôi nhận thấy không thể nào chồng khít chúng với nhau được. Đây là một cách chồng:
Cách chồng này các điểm 1,2,4 ở bản đồ số 1 trùng với các điểm X,Y,V ở bản đồ số 2. Cách chồng này gần giống với cách mà Minh Biện làm. Các chấm đỏ là ở bản đồ về tinh số 2, các chấm trắng là ở bản đồ Pháp số 1. Cách chồng này điểm số 3 ở bản đồ số 1 không thể nào chồng khít với điểm Z ở bản đồ số 2. Với cách chồng thế này có thể thấy bãi Tục Lãm nằm trong đất Lục Lâm. Ngoài ra dòng sông trước đây (đường chấm đen) đã bị dịch chuyển về phía Việt Nam rất nhiều (đường hẹp màu xanh). Bãi đất chữ A nằm ở ngoài biển, ngay sát rìa đất chữ T của Trung Quốc. Cách chồng này có mấy nhược điểm sau:
- điểm 3 ở bản đồ số 1 không khít với điểm Z ở bản đồ số 2
- phần mũi đất phía Việt Nam (chữ V ở bản đồ số 1) lại lấn ra biển quá xa so với phần chữ W ở bản đồ số 2.
- dòng sông ở biên giới ở bản đồ 1 và 2 không khớp với nhau
- không giải thích được sự hình thành nhánh sông phía nam bãi Tục Lãm
Với cách chồng này bãi đất A trước đây (bản đồ 1) bị chìm xuống biển và điểm này không thể hiện trên bản đồ vệ tinh.
Tôi thử chồng bản đồ theo cách khác.
Với cách này các điểm 1,2,3,4 ở bản đồ số 1 không hoàn toàn trùng khít với các điểm X,Y,Z,V ở bản đồ số 2, nhưng chúng ở trong lân cận gần tương đối, có nghĩa là chúng được khớp tương đối với sai số nhất định. Ở cách khớp này dòng sông biên giới trùng với nhau. Điểm cực mũi đất (chữ W ở bản đồ số 1) cũng khá khớp với bản đồ vệ tinh. Cách khớp này còn cho thấy tại sao cửa sông hiện nay rộng hơn trước đây rất nhiều. Ở cách chồng hình này bãi đất chữ A ở bản đồ số 1 trùng một phần với bãi Tục Lãm (chữ B ở bản đồ số 2). Nếu như bãi đất A dịch chuyển một chút về phía bắc thì nó sẽ khớp với bãi Tục Lãm và đồng thời cũng giải thích được sự hình thành nhánh sông phía nam bãi Tục Lãm. Nhánh sông phía Nam bãi Tục Lãm chính là nhánh sông chính trước đây. Tuy nhiên ở đây có điểm tôi không hiểu rõ là làm sao bãi đất di chuyển ngược dòng được? Nếu di chuyển ngược như vậy thì chứng tỏ sự tác động của biển lớn hơn rất nhiều so với sông. Ngoài ra có một phần đất ở bên Trung Quốc bị mất. Song những điểm này có thể lý giải rất dễ dàng nếu chấp nhận bản đồ Pháp vẽ không được chính xác. Điều này có lẽ phải chấp nhận vì không thể nào khớp các mũi đất ở bản đồ Pháp với bản đồ vệ tinh. Như vậy bãi Tục Lãm chính là bãi đất chữ A. Với nghiên cứu thuần túy trên bản đồ chỉ có thể so sánh được như vậy.
Update:
Bây giờ tôi hiểu vấn đề rồi: không phải bãi đất chữ A trôi lên phía thượng nguồn mà là bãi đất chữ A được bồi đắp về phía thượng nguồn tạo thành bãi Tục Lãm.
